Współczesne ratownictwo to przede wszystkim wyciąganie wniosków z najtrudniejszych akcji. Dla ratowników z Wielkopolskiej Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej (WGPR) w Ostrowie Wielkopolskim takim punktem zwrotnym były działania podczas powodzi w Stroniu Śląskim w 2024 roku. To właśnie tam ostrowscy ochotnicy, pracując ramię w ramię z Wojskiem Polskim oraz załogą policyjnego śmigłowca, brali udział w misji ratowania ośmiu osób odciętych od świata przez rwącą rzekę oraz ewakuacji 700 osób z zagrożonych zawaleniem bloków. To doświadczenie pokazało, że w sytuacjach ekstremalnych kluczowa jest nie tylko siła mięśni, ale precyzyjna informacja i nowoczesny sprzęt.
Podczas akcji w Stroniu Śląskim ratownicy z Ostrowa wykorzystali zaawansowane systemy dowodzenia i kontroli, znane jako C2 (Command & Control). Dzięki tej technologii byli w stanie dostarczyć burmistrzowi oraz sztabowi kryzysowemu pełny, cyfrowy obraz zniszczeń i dokładną lokalizację osób potrzebujących pomocy w czasie rzeczywistym. Widząc, jak ogromną przewagę daje możliwość „zajrzenia” tam, gdzie nie dotrze żaden człowiek, jednostka z Ostrowa Wielkopolskiego podjęła decyzję o jeszcze mocniejszym postawieniu na polską technologię bezzałogową i współpracę z wojskiem.
Spektrum możliwości polskiej robotyki podczas ćwiczeń było imponujące – od wielotonowych robotów po miniaturowe systemy zwiadowcze. Ratownicy z Ostrowa testowali m.in. specjalistyczne roboty ewakuacyjne, zdolne do bezpiecznego transportu poszkodowanych z miejsc niedostępnych lub zagrożonych zawaleniem, gdzie wjazd tradycyjnego ambulansu jest niemożliwy. Obok nich operował „mikrorobot” – miniaturowe urządzenie zwiadowcze, które dzięki swoim niewielkim rozmiarom jest w stanie zajrzeć w każdą szczelinę, gruzowisko czy rurę przepustową, dostarczając obraz z miejsc całkowicie niedostępnych dla ludzkiego wzroku.
Dlaczego ratownicy szkolą się z robotami?
Większość z nas kojarzy roboty z filmów, ale dla ratowników z Ostrowa to realne narzędzia, które mogą uratować życie. Podczas ostatnich ćwiczeń z 1. Brzeskim Pułkiem Saperów nasi ochotnicy sprawdzali, jak drony i pojazdy bezzałogowe mogą zastąpić człowieka tam, gdzie jest po prostu zbyt niebezpiecznie.
Głównym celem tych działań jest wypracowanie modelu współpracy, w którym ochotnicy, żołnierze i policjanci działają jak jeden, doskonale zgrany organizm. Dzięki wspólnym treningom z funkcjonariuszami Policji oraz specjalistami z wojskowych centrów szkolenia, wypracowano procedury pozwalające na błyskawiczną wymianę informacji w sytuacjach kryzysowych. Taka jedność działań ma kluczowe znaczenie podczas realnych katastrof, ponieważ pozwala skrócić czas reakcji służb do minimum, co bezpośrednio przekłada się na większe szanse na uratowanie poszkodowanych.
Technologia stała się synonimem działań WGPR w Ostrowie Wielkopolskim, co widać nawet w ich codziennej aktywności. Swoją siedzibę jednostka ma w ostrowskim Zespole Szkół Technicznych, co stwarza unikalną szansę na zarażanie pasją młodych ludzi. Ratownicy, wykorzystując swoje doświadczenia, stają się inspiracją dla uczniów, pokazując, że nauka w ZST ma realne przełożenie na ratowanie ludzkiego życia.
Udział w innowacyjnych projektach sprawia, że ratownicy z Ostrowa Wielkopolskiego są gotowi do działania w ramach nowoczesnych, zintegrowanych systemów ratowniczych. Umiejętność pracy z robotami i dronami pozwala im wspierać akcje w najbardziej nieprzyjaznym terenie, zamieniając niebezpieczne strefy, takie jak grząskie wały przeciwpowodziowe, w obszary skutecznie monitorowane przez systemy bezzałogowe.
W specjalistycznych testach rozwiązań przyszłości brali udział przedstawiciele Departamentu Innowacji MON, eksperci z Instytutu Łukasiewicz – PIAP, żołnierze z 1. Brzeskiego Pułku Saperów i specjaliści z Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych. Wsparcie operacyjne zapewnili funkcjonariusze Policji z Samodzielnego Pododdziału Prewencji Policji (SPPP) w Opolu, co pozwoliło na pełne zintegrowanie sił cywilnych i mundurowych.
Fot. 1 Brzeski Pułk Saperów, WGPR Ostrów Wielkopolski, mł. chor. Piotr Gubernat
