Jak działają alarmy i system ostrzegania?

Przeczytaj. To ważne dla Twojego bezpieczeństwa. Dowiedz się, co oznaczają sygnały dźwiękowe, jak działa system ostrzegania oraz jak należy się zachować w sytuacji zagrożenia.

Obowiązek alarmowania

Zgodnie z Ustawą z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, każdy organ administracji publicznej, który jako pierwszy uzyskał informację o zagrożeniu, ma obowiązek niezwłocznie:

- ogłosić alarm, ostrzeżenie lub przekazać informację ludności,

- poinformować odpowiednie organy ochrony ludności o zagrożeniu,

- przekazać ocenę sytuacji oraz informacje o planowanych działaniach.

Działania te muszą zostać podjęte natychmiast – niezależnie od szczebla administracyjnego.

Zgodnie z ustawą o ochronie ludności, mieszkańcy, którzy zostali zaalarmowani lub poinformowani o zagrożeniu, powinni:

- przygotować się do ochrony przed zagrożeniem, np. zabezpieczyć mieszkanie, przygotować potrzebne rzeczy,
- podjąć działania we własnym zakresie, które mogą ograniczyć skutki zagrożenia i pomóc chronić zdrowie, życie, mienie oraz dobra kultury,
- poinformować innych, szczególnie osoby, które mogły nie otrzymać ostrzeżenia,
- postępować zgodnie z komunikatami i poleceniami służb ratowniczych lub organów administracji publicznej.

Obowiązki te mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa wszystkich mieszkańców i ograniczenie skutków sytuacji kryzysowych.

Organizacja systemu ostrzegania

Za funkcjonowanie systemu alarmowania i ostrzegania odpowiadają:

- na poziomie lokalnym – wójt, burmistrz lub prezydent miasta,

- na poziomie wojewódzkim – wojewoda,

- na poziomie krajowym – Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Elementy systemu alarmowego

System ostrzegania może wykorzystywać:

- syreny alarmowe,

- systemy rozgłoszeniowe (radiowęzły, megafony, radiolinie przewodowe),

- media (radio, telewizja, internet),

- aplikacje mobilne i systemy ostrzegania SMS (np. Regionalny System Ostrzegania, Alert RCB),

- sygnały wizualne (np. tablice ostrzegawcze, znaki informacyjne).

Rodzaje sygnałów i komunikatów

Ogłoszenie alarmu:

Sygnał akustyczny: modulowany dźwięk syreny, trwający 3 minuty.
Komunikat w mediach: trzykrotnie powtarzana zapowiedź słowna:
„Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm (rodzaj zagrożenia) dla (nazwa obszaru)”.
Sygnał wizualny: żółty trójkątny znak ostrzegawczy; w uzasadnionych przypadkach – inny znak.

Odwołanie alarmu:

- Sygnał akustyczny: ciągły dźwięk syreny przez 3 minuty.

- Komunikat w mediach: trzykrotnie powtarzana zapowiedź słowna:

„Uwaga! Uwaga! Uwaga! Odwołuję alarm (rodzaj zagrożenia) dla (nazwa obszaru)”.

Alarm dla jednostek ochrony przeciwpożarowej:

Trzykrotnie wzrastający i opadający dźwięk syreny z 30-sekundowymi przerwami, łączny czas trwania: 3 minuty.

Alarm ćwiczebny lub treningowy:

Ciągły dźwięk syreny alarmowej trwający 1 minutę.

W przypadku ćwiczeń lub testów sygnałów, obowiązuje wcześniejsze poinformowanie ludności z co najmniej 24-godzinnym wyprzedzeniem – za pośrednictwem mediów i komunikatów lokalnych.

Alerty na telefon

W sytuacjach zagrożeń o znaczeniu regionalnym lub krajowym, uruchamiany jest Alert RCB – bezpłatny system przekazywania komunikatów alarmowych na telefony komórkowe osób przebywających w danym rejonie.

Uwaga: wycie syreny w remizach Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) nie jest alarmem dla ludności. Jest to sygnał dla strażaków ochotników.

Jak się zachować w razie alarmu?

Po usłyszeniu alarmu należy:

- włączyć radio lub telewizję i nasłuchiwać oficjalnych komunikatów,
- sprawdzić, gdzie są najbliżsi i poinformować ich o sytuacji,
- pozostać w miejscu bezpiecznym, w razie potrzeby udać się do schronu lub ukrycia,
- przygotować dokumenty, telefon, latarkę, wodę, żywność, apteczkę, odzież ochronną,
- postępować zgodnie z zaleceniami władz i służb ratowniczych,
- nie siać paniki i nie rozpowszechniać niesprawdzonych informacji.

W przypadku ewakuacji stosować się do wskazań służb i wyznaczonej trasy.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej,
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie systemów wykrywania skażeń i powiadamiania o ich wystąpieniu,
wytyczne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Akademii Pożarniczej.

Pamiętaj: Znajomość sygnałów alarmowych i zasad postępowania w sytuacji zagrożenia może uratować życie. Nie ignoruj komunikatów. Reaguj rozważnie i odpowiedzialnie.